نیکلاس مادورو؛ شوفری که رئیس‌جمهور شد

اقتصاد ونزوئلا در دوران مادورو ویران شد و میلیون‌ها نفر از شهروندان از این کشور مهاجرت کردند تا از حکومتی ناکارآمد، فاسد و سرکوبگر که دیگر شباهتی به راه رسم هوگو چاوز افسانه‌ای نداشت، بگریزند.

به گزارش پایگاه خبری بوتک نیوز به نقل از خبرنگار دولت بهار، نیکلاس مادورو رئیس‌جمهور مخلوع ونزوئلا که ۲۳ نوامبر ۱۹۶۲ در خانواده‌ای فقیر از طبقه کارگر متولد شد، فعالیت سیاسی خود را به‌عنوان رئیس اتحادیه دانشجویی دبیرستان «خوزه آوالوس» در محله کارگری «ال‌وایه» در حاشیه کاراکاس آغاز کرد. اسناد نشان می‌دهد که او هرگز از این دبیرستان فارغ‌التحصیل نشد، اما به‌عنوان فردی تأثیرگذار و مهربان شناخته می‌شد.

مادورو در سال ۱۹۸۶ به کوبا سفر کرد و تنها مدرک آموزش رسمی خود را از دبیرستانی در آنجا دریافت کرد. پس از بازگشت از کوبا، مادورو به‌عنوان راننده اتوبوس در سیستم متروی کاراکاس مشغول به کار شد و به‌سرعت به رهبر اتحادیه اتوبوس‌رانی تبدیل شد؛ جایگاهی که قبلا به پدرش اختصاص داشت. او در همان مقطع به‌عنوان یکی از طرفداران دو آتشه چاوز شناخته می‌شد.

مادورو در میانه دهه ۱۹۹۰ به جنبش سیاسی‌ای پیوست که فرمانده هوگو چاوز آن را رهبری می‌کرد. در اوایل این دهه رهبر افسانه‌ای ونزوئلا که به دلیل رهبری یک کودتای نافرجام در زندان به سر می‌برد، با دریافت عفو ریاست جمهوری آزاد شد. وقتی چاوز در سال ۱۹۹۸ به قدرت رسید، وفاداری، مهارت سیاسی و تعهد ایدئولوژیک مادورو باعث شد به‌سرعت در حزب حاکم ونزوئلا ارتقا یابد. مادورو پس از شش سال حضور در مجلس ملی، وزیر خارجه و شش سال بعد به سمت معاون رئیس‌جمهور منصوب شد.

چاوز پس از ترور بیولوژیک خود توسط آمریکا در سال ۲۰۱۳ و پیش از آنکه در نتیجه ابتلا به بیماری سرطان بمیرد، مادورو را به‌عنوان جانشین خود معرفی کرد. منتقدان خاستگاه کارگری مادورو را به تمسخر گرفتند و او را دلقکی وراج پنداشتند که فقط سخنان پرطمطراق چاوز را تکرار می‌کند. واقعیت این بود که مادورو کاریزمای چاوز را نداشت، با این حال در آن سال با اختلافی اندک پیروز شد و نخستین دوره ریاست جمهوری شش‌ساله خود را آغاز کرد.

بلافاصله ونزوئلا وارد بحران شد. مخالفان سیاسی از جمله «ماریا کورینا ماچادو» -که برنده جایزه صلح نوبل شد- خواستار اعتراضات خیابانی در کاراکاس و دیگر شهرها شدند. نیروهای امنیتی با خشونت آن‌ها را سرکوب کردند که به کشته شدن ۴۳ نفر و بازداشت ده‌ها نفر انجامید.

حزب سوسیالیست متحد ونزوئلا در انتخابات ۲۰۱۵ کنترل مجلس ملی را پس از ۱۶ سال از دست داد. این امر مادورو را واداشت تا مجلس تحت کنترل مخالفان را با تشکیل مجلس مؤسسان طرفدار دولت در سال ۲۰۱۷ بی‌اثر کند؛ اقدامی که موج جدیدی از اعتراضات را به‌دنبال داشت و آن‌ها نیز با خشونت سرکوب شد. صدها نفر بازداشت شدند و دادگاه کیفری بین‌المللی تحقیقاتی علیه مادورو و اعضای دولتش به‌دلیل «جنایت علیه بشریت» آغاز کرد. بیش از ۱۰۰ نفر کشته و هزاران نفر زخمی شدند.

مادورو در سال ۲۰۱۸ از یک سوءقصد جان سالم به در برد؛ زمانی که پهپادهای حامل مواد منفجره حین سخنرانی او در یک رژه نظامی در کاراکاس منفجر شدند. تا آن زمان اقتصاد کشور در حال سقوط آزاد بود و ابرتورم، کمبود کالاهای اساسی را رقم زده بود. تولید نفت ونزوئلا به کمتر از ۴۰۰ هزار بشکه در روز رسید؛ رقمی که زمانی غیرقابل تصور بود.

مادورو در انتخابات فرمایشی ۲۰۱۸ که احزاب مخالف از حضور در انتخابات منع شده بودند، بدون رقیب پیروز اعلام شد اما بسیاری از کشورها او را به رسمیت نشناختند. در این انتخابات برخی سیاستمداران مخالف زندانی و برخی دیگر تبعید شدند.

در همین حال واشنگتن به‌دقت نظاره‌گر بود. دولت نخست ترامپ به منظور تغییر رژیم تحریم‌های سنگینی علیه مادورو، متحدانش و شرکت‌های دولتی ونزوئلا اعمال کرد اما این اقدام تأثیر محدودی بر شبکه قدرتمند نظامی، شبه‌نظامی و حزبی که پایگاه حمایتی مادورو را تشکیل می‌داد، داشت.

در پرتو این فشارهای فزاینده، مادورو به اصلاحات اقتصادی تن داد و امتیازاتی را به مخالفان تحت حمایت آمریکا واگذار کرد تا امیدها برای انتخابات آزاد و دموکراتیک در سال ۲۰۲۴ افزایش یابد. این امیدها به‌زودی نقش بر آب شد. در سال ۲۰۲۳، دولت مادورو، «ماچادو» -قدرتمندترین رقیبش- را رد صلاحیت کرد. اوایل ۲۰۲۴ نیز سرکوب جدیدی علیه رهبران مخالف و مدافعان حقوق بشر آغاز شد.

ساعاتی پس از پایان انتخابات ۲۰۲۴، شورای ملی انتخابات مادورو را پیروز اعلام کرد، اما آمار دقیقی ارائه کرد. مخالفان اعلام تقلب کردند، اعتراضات سرکوب شد و نهایتا مادورو در ژانویه ۲۰۲۵ برای سومین دوره ریاست جمهوری سوگند یاد کرد.